Magazijn inrichten begint niet bij de stelling
Zeven getallen bepalen elke inrichtingskeuze. Ze staan allemaal in je ERP, en bijna niemand heeft ze ooit opgevraagd.
Het argumentNiemand kiest standaard palletstelling
Zoek op magazijn inrichten en je vindt vooral stellingleveranciers. Dat begint bij het antwoord — een stelling — terwijl de vraag nog niet gesteld is. De afwerking wordt eerst gekozen, het fundament er achteraf bij beredeneerd.
In magazijnen zie je daar twee versies van. „We willen een verticaal liftsysteem", omdat iemand er een op een beurs zag. En de stille, duurdere variant: standaard palletstelling, één diep, omdat dat is wat je doet. Wie zes of acht pallets van hetzelfde artikel heeft staan, had met push-back twee tot drie keer de dichtheid kunnen halen op dezelfde vloer. Niemand kiest standaard palletstelling boven push-back. Het is wat er komt als niemand kiest.
De getallen die die keuze hadden moeten maken, zijn vraag: feiten over je bedrijf die je meet en niet kiest. Ze komen uit drie tabellen die je al hebt — orderkoppen, orderregels en voorraadmutaties — plus je artikelbestand, je ontvangsten en je retouren. Vierentwintig maanden waar het kan, twaalf als minimum.
Wat het behandeltDe zeven getallen
| Het getal | Wat het bepaalt | Wat je meet |
|---|---|---|
| 1 · Orderprofiel | Pickmethode | Regels per order als verdeling, per kanaal — niet het gemiddelde |
| 2 · Volume en zijn piek | Capaciteit | De drukste week gedeeld door het gemiddelde per dag, op verzenddatum; en hoe laat orders binnenkomen |
| 3 · Artikelbeweging | Aantal pickplaatsen | Omloop per artikel: hoe vaak de pickplaats leeg gaat |
| 4 · Fysieke kenmerken | Stellingtype, vrije hoogte | Afmetingen en gewicht in het artikelbestand; de bouwhoogte die het omgevingsplan toestaat |
| 5 · Ontvangstprofiel | Aantal docks | Inkomende wagens per dag op piek, standtijd, verdeling over de dag |
| 6 · Retouren | Een ruimte die niemand toewijst | Hoeveel, en welke route: terug op voorraad, keuren, ompakken of afvoeren |
| 7 · De vorm van het bedrijf | Wat je openhoudt | Niet alleen groei, maar een andere vorm |
Een paar van die getallen verdienen een zin extra. Het gemiddelde liegt: onder ongeveer 1,4 regels per order ben je een één-regelbedrijf, tussen 1,4 en 4 zit het lastige midden waar zones gaan lonen, en boven 4 is niet het lopen maar het samenvoegen de kostenpost. De piek is een verhouding: PostNL verwerkt normaal 1,2 miljoen pakketten per dag en op piek ruim 3 miljoen, een factor 2,5 — en Black Friday, Sinterklaas en Kerst stapelen binnen een paar weken. Retouren hebben een Nederlandse kalender: een verkocht artikel is tot vier weken na levering nog niet definitief weg, dus het werk van december landt in januari.
En het zevende getal is geen getal. De verandering die mensen overvalt is geen groei maar een andere vorm, zoals een groothandel die direct aan consumenten gaat verkopen: weinig orders met veel regels worden veel orders met één regel. Plan daarom voor minstens 50 procent ruimte boven waar je nu staat — en houd die vast als mogelijkheid: vrije hoogte voor een entresol, dockopeningen in de gevel voorbereid, stroom boven het huidige verbruik.
Het diagramWelk artikel een pickplaats verdient
Artikelbeweging bepaalt de omvang van het gebouw, en het is het getal dat het vaakst geschat wordt.
Vergeet percentages; toets op omloop. Maandelijks gepickte stuks gedeeld door wat er op de pickplaats past. Onder één keer per maand hoort het artikel niet op een pickplaats. Boven één à twee keer per dag wil het een diepere plek of een eigen doorrolbaan.
De conclusieVraag gemeten. De rest wordt gekozen.
Alles na de zeven getallen is antwoord: hoeveel mensen, in welke ploegen, met welk materieel, volgens welke pickmethode. Het verticale liftsysteem en de standaardstelling waren allebei antwoorden, gekozen voordat de vraag gemeten was.
Twee dingen vind je altijd als je de getallen ophaalt. Het artikelbestand is slechter dan iedereen denkt. En de verdelingen verrassen: de piek is scherper dan de financiële cijfers laten zien, omdat omzet uitmiddelt wat het aantal orders niet doet. Sta je al in een pand, dan levert dezelfde rekensom een gap-analyse op — en meestal is het tekort pickplaatsen en proces, geen vierkante meters.
Eén vraag om mee terug te nemen: hoeveel van je artikelen staan op een pickplaats die ze minder dan één keer per maand leegmaken? Niemand in je bedrijf weet het, en het is een middag werk om erachter te komen.
Samenvatting van deel een van Het hoe van het magazijn. September 2026. Pakketvolumes: PostNL, zoals gepubliceerd in november 2025 (Emerce; NL Times) — normaal 1,2 miljoen per dag, piek ruim 3 miljoen; de factor 2,5 is daaruit afgeleid. Bedenktijd: ACM, „Bedenktijd" voor verkopers, geraadpleegd september 2026. Bouwhoogte: omgevingsplan via Regels op de kaart in het Omgevingsloket. De vuistregels (1,4 en 4 regels per order, 50 procent ruimte) zijn eigen planningsuitgangspunten en ervaring, geen marktcijfers; de curve in het diagram is illustratief. Controleer de bronnen daar; regels en normen veranderen. Overname toegestaan met bronvermelding en een link.